Krzywe zęby – leczenie i przyczyny

Problem krzywych zębów dotyka znaczną część społeczeństwa — zarówno dzieci, jak i dorosłych. W grę wchodzą nie tylko kwestie estetyczne, ale przede wszystkim zdrowotne: nieleczone wady zgryzu i stłoczenia mogą powodować dyskomfort, ból, a z czasem także choroby przyzębia. W tym artykule wyjaśniamy przyczyny krzywych zębów oraz to, czym grożą, jeśli zostaną nieleczone.

Czym grożą nieleczone krzywe zęby

Stłoczone zęby trudniej dokładnie wyczyścić szczoteczką — w miejscach, gdzie zachodzą na siebie, higiena jamy ustnej jest znacznie utrudniona, co zwiększa ryzyko próchnicy i chorób dziąseł, w tym paradontozy. Nieprawidłowy zgryz bywa też przyczyną nierównomiernego starcia zębów oraz dodatkowego obciążenia stawu skroniowo-żuchwowego, co niektórzy pacjenci odczuwają jako ból przy żuciu albo trzaski w stawie. Krzywe zęby zmieniają też rysy twarzy — zbyt wysunięta lub cofnięta szczęka bywa źródłem kompleksów, które wpływają na samoocenę.

Przyczyny krzywych zębów

Przyczyny krzywych zębów są różne u dzieci i u dorosłych — dzielimy je na stłoczenia pierwotne (powstające w dzieciństwie) i wtórne (pojawiające się już po zakończeniu wzrostu).

• Genetyka. Wielkość szczęki, wielkość zębów i sposób ich ustawienia w dużej mierze dziedziczy się po rodzicach — czasem szczęka jest za mała, żeby pomieścić wszystkie zęby stałe w jednym rzędzie.
• Przedwczesna utrata zębów mlecznych. Gdy ząb mleczny wypada zbyt wcześnie albo nie zostaje usunięty w porę u stomatologa, sąsiednie zęby przesuwają się w powstałą przestrzeń i zabierają miejsce zębowi stałemu.
• Ssanie kciuka, smoczka i długie picie z butelki. Długotrwały nacisk na podniebienie i zęby przednie u małych dzieci może zniekształcić ich ustawienie i wpłynąć na kształt szczęki.
• Oddychanie ustami zamiast nosem. Dziecko, które stale oddycha przez usta, częściej ma wąskie, wysoko wysklepione podniebienie, co sprzyja stłoczeniom — więcej o tym piszemy we wpisie dlaczego powinniśmy oddychać przez nos.
• Wyrzynające się ósemki. U dorosłych stłoczenie często pojawia się, gdy ósemki potrzebują miejsca i przesuwają pozostałe zęby.
• Wypadnięcie zęba bez uzupełnienia. Wolna przestrzeń po usuniętym zębie z czasem zapełnia się przesuniętymi sąsiednimi zębami, co zaburza cały łuk zębowy.

Kiedy zgłosić się do ortodonty

U dzieci, u których wzrost kości szczęki jeszcze trwa, leczenie bywa krótsze niż u dorosłych, dlatego nie warto zwlekać z pierwszą wizytą. Do ortodonty warto zgłosić się jednak w każdym wieku — dorośli pacjenci muszą liczyć się z dłuższym leczeniem i noszeniem aparatu stałego, u dzieci częściej wystarcza aparat ruchomy.

Na pierwszej wizycie ortodonta ocenia stan zębów, przeprowadza wywiad i zleca potrzebne badania, a na tej podstawie proponuje plan leczenia. Krzywe zęby prostuje się aparatami ortodontycznymi, najczęściej aparatem stałym u dorosłych. O tym, czy da się wyprostować nawet zaawansowane stłoczenia, piszemy w osobnym artykule: czy krzywe zęby można wyprostować.