Jak czyścić aparat retencyjny?

Aparat retencyjny bywa ruchomy, stały (przyklejany drut) albo w formie przezroczystej nakładki — o tym, czym jest i kiedy się go zakłada, piszemy we wpisie aparat retencyjny. Ten artykuł skupia się wyłącznie na tym, jak czyścić aparat retencyjny każdego typu, żeby służył jak najdłużej i nie szkodził zębom ani dziąsłom.

Dlaczego czyszczenie aparatu retencyjnego jest ważne

Zaniedbane czyszczenie aparatu retencyjnego sprzyja odkładaniu się płytki nazębnej i bakterii, co zwiększa ryzyko próchnicy, chorób dziąseł i nieprzyjemnego zapachu z ust. Regularna pielęgnacja przedłuża też żywotność aparatu — zaniedbany retainer trzeba wymieniać częściej.

Jak czyścić aparat retencyjny ruchomy i przezroczystą nakładkę

Czyszczenie aparatu retencyjnego ruchomego i przezroczystej nakładki wygląda podobnie:

• Szczotkuj aparat miękką szczoteczką co najmniej dwa razy dziennie — rano i wieczorem, najlepiej po każdym posiłku.
• Płucz aparat pod letnią, nigdy nie gorącą wodą.
• Raz na kilka dni zanurz aparat na kilka minut w specjalnym płynie do czyszczenia aparatów ortodontycznych — usuwa osad, którego nie usunie sama szczoteczka.
• Myj aparat nad zlewem wyłożonym ręcznikiem albo napełnionym wodą — upuszczony na twardą podłogę retainer łatwo pęka.

Aparat retencyjny ruchomy pielęgnuje się podobnie jak aparat ruchomy stosowany w trakcie leczenia, ale to już inny etap — po zakończeniu prostowania zębów.

Jak czyścić stały aparat retencyjny (drut retencyjny)

Przyklejony drut retencyjny wymaga dodatkowego kroku — nitkowania pod drutem:

• Szczotkuj zęby i drut od strony językowej miękką szczoteczką, najlepiej jednopęczkową, która dokładnie dociera między zamocowania drutu.
• Do czyszczenia przestrzeni pod drutem używaj nici dentystycznej z usztywnioną końcówką (tzw. superfloss) albo specjalnego uchwytu do nitkowania — zwykła nić często nie przechodzi pod drutem.
• Uzupełniaj szczotkowanie szczoteczką międzyzębową w miejscach, których nić nie obejmuje.
• Rób to co najmniej raz dziennie, najlepiej wieczorem, po dokładnym umyciu zębów.

Czego nie używać do czyszczenia aparatu retencyjnego

• Wrzątku i gorącej wody — wysoka temperatura odkształca tworzywo aparatu ruchomego i nakładki, przez co przestaje on dokładnie przylegać do zębów.
• Past do zębów z drobinkami ściernymi (wybielające, „na kamień”) — rysują powierzchnię aparatu, a w rysach łatwiej osadza się płytka bakteryjna.
• Płynów na bazie alkoholu — wysuszają i mogą odbarwiać niektóre tworzywa, z których wykonane są nakładki.
• Twardych i ostrych szczoteczek — mogą porysować albo złamać cienkie elementy aparatu.

Jak przechowywać aparat retencyjny

Aparat ruchomy i przezroczystą nakładkę przechowuj w dostarczonym pudełku, gdy ich nie nosisz — bez pudełka łatwo je zgubić albo uszkodzić. Trzymaj pudełko z dala od źródeł ciepła, na przykład deski rozdzielczej samochodu czy kaloryfera, i poza zasięgiem zwierząt, które chętnie gryzą tworzywo. Przed odłożeniem do pudełka aparat powinien być suchy i czysty — wilgoć sprzyja namnażaniu się bakterii.

Jak często wymieniać aparat retencyjny

Aparat ruchomy i przezroczystą nakładkę wymienia się zwykle co 1–2 lata, w zależności od stanu tworzywa i zaleceń ortodonty. Stały drut retencyjny może służyć znacznie dłużej, ale wymaga wymiany, gdy się odklei, pęknie albo zacznie się poruszać — o terminie decyduje ortodonta podczas wizyty kontrolnej.

Profesjonalne czyszczenie aparatu retencyjnego

Codzienna pielęgnacja w domu nie zawsze wystarcza. Warto umówić wizytę kontrolną, gdy:

• domowe czyszczenie nie usuwa przebarwień na aparacie,
• mimo regularnego czyszczenia utrzymuje się nieprzyjemny zapach,
• na aparacie widać pęknięcia albo inne uszkodzenia,
• na drucie retencyjnym osadza się kamień nazębny.

Podczas wizyty kontrolnej ortodonta sprawdza też, czy stały aparat retencyjny dobrze trzyma się zębów i czy nie wymaga naprawy.

Dieta a czystość aparatu retencyjnego

To, co jemy, wpływa na to, jak szybko aparat się brudzi. Warto ograniczyć napoje barwiące — kawę, mocną herbatę, czerwone wino — oraz lepkie słodycze, które przywierają do aparatu i drutu. Po każdym posiłku przepłucz usta wodą, a jeśli to możliwe, wyczyść aparat, zanim osad zdąży zaschnąć.

Niezależnie od tego, czy nosisz aparat ruchomy, czy stały drut retencyjny, regularna pielęgnacja chroni efekt wcześniejszego leczenia ortodontycznego. W razie wątpliwości skonsultuj się z ortodontą w Warszawie, który dobierze odpowiednie metody i produkty do czyszczenia.

FAQ – najczęściej zadawane pytania

Jak często należy czyścić aparat retencyjny?

Co najmniej dwa razy dziennie — rano i wieczorem. Aparat ruchomy najlepiej czyścić też po każdym posiłku.

Czy mogę używać zwykłej pasty do zębów?

Lepiej nie. Zwykłe pasty, zwłaszcza wybielające, bywają zbyt ścierne i mogą porysować aparat. Bezpieczniejsze są pasty bez drobinek ściernych albo specjalne środki do aparatów ortodontycznych.

Jak często należy wymieniać aparat retencyjny?

Aparat ruchomy zwykle co 1–2 lata. Stały drut retencyjny wymienia się dopiero, gdy się uszkodzi — decyzję podejmuje ortodonta.

Co zrobić, jeśli aparat retencyjny nieprzyjemnie pachnie?

Nieprzyjemny zapach zwykle świadczy o namnażaniu się bakterii. Dokładnie wyczyść aparat płynem do czyszczenia aparatów ortodontycznych; jeśli zapach nie ustępuje, skontaktuj się z ortodontą.